Een ceremonie bij jullie geregistreerd partnerschap, met of zonder jawoord

Bij een geregistreerd partnerschap hoeft niemand iets te zeggen. Geen jawoord, geen belofte, geen toespraak. Twee handtekeningen onder een akte, de getuigen tekenen mee en het is geregeld. Veel stellen gaan er daarom van uit dat een partnerschap in vijf minuten aan de balie is geregeld.

Dat hoeft helemaal niet. Een partnerschapsceremonie kan net zo persoonlijk en ontroerend zijn als een trouwceremonie. Bij een partnerschap schrijft de wet zelfs minder voor dan bij een huwelijk, want het jawoord is niet verplicht. Daardoor hebben jullie meer vrijheid om de ceremonie zelf in te vullen. Wat de wet wel en niet vraagt, welke keuzes jullie hebben en hoe ik zo'n ceremonie met jullie opbouw, staat allemaal in dit artikel.

Inhoudsopgave

1. Wat de wet voorschrijft bij een geregistreerd partnerschap
2. Partnerschap of huwelijk: dit zijn de verschillen
3. Geen verplicht jawoord en wat dat betekent
4. De drie vormen die gemeenten aanbieden
5. Hoe lang de ceremonie duurt
6. Zo bouw ik een partnerschapsceremonie op
7. Ringen, geloften en rituelen
8. Een eigen trouwambtenaar voor jullie partnerschap
9. Wat een ceremonie bij een partnerschap kost
10. Later omzetten in een huwelijk
11. Veelgestelde vragen

Wat de wet voorschrijft bij een geregistreerd partnerschap

Een geregistreerd partnerschap is in Nederland een officiële verbintenis tussen twee mensen, van hetzelfde of van een ander geslacht. De wet regelt het in Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek, in een eigen titel naast het huwelijk. De kern staat in één zin: de registratie gebeurt met een akte die een ambtenaar van de burgerlijke stand opmaakt.

Voor het zover is, moeten jullie een paar dingen regelen. Volgens de Rijksoverheid melden jullie het voornemen bij de gemeente, minimaal twee weken voor de datum. Bij die melding geven jullie ook de getuigen op: minimaal twee en maximaal vier, allemaal achttien jaar of ouder. Jullie moeten zelf allebei meerderjarig zijn en mogen niet al getrouwd zijn of een partnerschap hebben met iemand anders.

Let op: de termijn kan per gemeente verschillen. Sommige gemeenten vragen om de melding eerder te doen, bijvoorbeeld vier weken van tevoren. Dat is dan een eigen regel van die gemeente. Kijk dus altijd op de site van de gemeente waar jullie het partnerschap willen aangaan. Wie een eigen trouwambtenaar wil, moet hoe dan ook eerder beginnen, want de benoeming kost vaak twee tot vier maanden.

Partnerschap of huwelijk: dit zijn de verschillen

Voor het dagelijks leven zijn een huwelijk en een geregistreerd partnerschap bijna gelijk. Jullie hebben dezelfde rechten en plichten tegenover elkaar, waaronder een onderhoudsplicht, en er ontstaat een gemeenschap van goederen, tenzij jullie partnerschapsvoorwaarden laten opstellen. Stellen vragen mij het vaakst naar deze drie verschillen.

• Het jawoord. Bij een huwelijk is het verplicht, bij een partnerschap niet. Daarover meer in het volgende deel.
• Uit elkaar gaan. Een huwelijk beëindig je altijd via de rechter. Een partnerschap kan zonder rechter eindigen, zolang jullie het samen eens zijn en er geen minderjarige kinderen zijn.
• Het buitenland. Niet elk land erkent een geregistreerd partnerschap. Wonen of werken jullie later in het buitenland, dan kan dat gevolgen hebben voor bijvoorbeeld het erfrecht.

Voor de ceremonie maakt dit weinig uit. Een partnerschap kunnen jullie aangaan in dezelfde trouwzaal, op dezelfde locaties en met dezelfde trouwambtenaar als een huwelijk. Alleen wat er tijdens de ceremonie verplicht gezegd moet worden, verschilt.

Geen verplicht jawoord en wat dat betekent

Bij een huwelijk moeten jullie volgens de wet hardop verklaren dat jullie elkaar aannemen als echtgenoten en de plichten van het huwelijk trouw zullen nakomen. Dat is het jawoord. Voor een geregistreerd partnerschap geldt die verplichting niet. Voor het partnerschap verwijst de wet naar de regels over getuigen en over de plek van de voltrekking. Het artikel over het jawoord staat daar niet bij.

Voor sommige stellen is dat een reden om voor een partnerschap te kiezen. Het jawoord voelt voor hen als een traditie die niet bij hun relatie past. Bij een partnerschap mogen ze het gewoon weglaten.

In de praktijk zie ik drie varianten. Er zijn stellen die het jawoord gewoon willen, omdat ze het moment mooi vinden. Er zijn stellen die liever een eigen belofte uitspreken in hun eigen woorden. En er zijn stellen die alleen willen tekenen, maar wel met een verhaal ervoor. Alle drie kunnen. Het partnerschap is officieel zodra de akte is getekend. Wat er daarvoor gezegd wordt, bepalen jullie zelf.

De drie vormen die gemeenten aanbieden

De meeste gemeenten werken met drie soorten voltrekkingen. De namen verschillen per gemeente, maar de indeling is bijna overal dezelfde.

• Gratis. Een kort moment in het gemeentehuis op een vaste dag en tijd. Meestal zijn alleen jullie en de getuigen aanwezig, er is geen toespraak en jullie kunnen de ambtenaar niet kiezen.
• Eenvoudig. Ook in het gemeentehuis en doordeweeks, tegen een lager tarief dan de uitgebreide variant en vaak met een kleine groep gasten erbij. Ook hier is er meestal geen toespraak. In Maassluis duurt zo'n ceremonie ongeveer vijf minuten.
• Uitgebreid. Jullie kiezen zelf de datum, het tijdstip, de locatie en de trouwambtenaar. Er is een persoonlijke toespraak en ruimte voor muziek, rituelen en bijdragen van gasten.

Alle drie de vormen gelden voor huwelijken en partnerschappen. Een stel dat een partnerschap aangaat, heeft dus precies dezelfde keuze als een bruidspaar. Wie denkt dat een partnerschap standaard de korte variant is, laat veel mogelijkheden liggen.

Hoe lang de ceremonie duurt

Dat hangt volledig af van de vorm. Een gratis of eenvoudige voltrekking is vaak binnen vijf tot vijftien minuten klaar: welkom, de akte voorlezen, tekenen, felicitaties. Meer tijd is er niet, omdat het volgende stel al staat te wachten.

Een uitgebreide ceremonie met een eigen trouwambtenaar duurt meestal een half uur tot drie kwartier. Dat is lang genoeg voor een verhaal over jullie, een ritueel of een bijdrage van familie, en kort genoeg om iedereen bij de les te houden. Staan de gasten buiten of zijn er veel kinderen bij, dan houd ik het liever wat korter.

Plan rond de ceremonie wel wat ruimte. Kom een half uur van tevoren, zodat er tijd is om bij te komen en ik de identiteitsbewijzen van de getuigen kan bekijken. Na afloop volgen de felicitaties en de foto's, en dat duurt bijna altijd langer dan verwacht.

Zo bouw ik een partnerschapsceremonie op

Omdat er bij een partnerschap geen vaste formule is, begin ik altijd met de vraag wat jullie wél willen horen en zeggen. Daarna ziet een ceremonie er meestal zo uit.

• Binnenkomst. Samen, apart of met iemand aan jullie zijde. Er is geen traditie die voorschrijft hoe dat moet.
• Welkom. Ik heet de gasten welkom en vertel waarom we hier zijn. Bij een partnerschap leg ik vaak kort uit wat een partnerschap is, omdat niet elke gast dat weet.
• Jullie verhaal. Van jullie eerste ontmoeting tot de reden waarom jullie het nu vastleggen. Hier besteed ik de meeste tijd aan.
• Bijdragen van anderen. Een getuige die iets voorleest, een kind dat de ringen brengt, een lied.
• Het moment zelf. Het jawoord, een eigen belofte of een vraag van mij waar jullie samen op antwoorden. Jullie kiezen.
• Ringen of ritueel. Als jullie dat willen.
• Tekenen. Eerst jullie, dan de getuigen. Daarna verklaar ik dat het partnerschap is geregistreerd.

Het verhaal schrijf ik op basis van een uitgebreid gesprek met jullie. Dat gesprek neem ik op, zodat ik thuis alle details kan terugluisteren en niets hoef te verzinnen. Hoe ik van zo'n gesprek een ceremonie maak die echt over jullie gaat, lees je in mijn blog over een persoonlijke trouwceremonie.

Ringen, geloften en rituelen

Ringen zijn niet verplicht, bij een partnerschap net zo min als bij een huwelijk. Veel stellen wisselen toch ringen, omdat het een zichtbaar teken is dat ze elke dag bij zich dragen. Anderen kiezen voor een armband, een horloge of helemaal niets.

Willen jullie bij het omdoen van de ringen iets zeggen, dan kan dat een korte zin zijn of een uitgebreide belofte. Stellen die geen jawoord willen, gebruiken dit moment vaak als hun eigen versie ervan. Met een paar eigen woorden bij de ring beloven ze elkaar precies wat ze bedoelen, zonder de vaste formule van het huwelijk.

Een ritueel werkt bij een partnerschap net zo goed als bij een huwelijk. Denk aan een zandceremonie, het samen aansteken van een kaars of het verbinden van jullie handen met een lint. Bij ringwarming gaan de ringen eerst langs de gasten, zodat iedereen er een goede wens aan meegeeft. Welke rituelen ik doe en hoe ze werken, staat op de pagina met rituelen voor jullie ceremonie.

Een eigen trouwambtenaar voor jullie partnerschap

Een buitengewoon ambtenaar van de burgerlijke stand, kortweg babs, mag zowel huwelijken als geregistreerde partnerschappen voltrekken. Jullie kunnen dus ook voor een partnerschap zelf een trouwambtenaar uitkiezen, in plaats van de ambtenaar die de gemeente toewijst.

Dat gaat op dezelfde manier als bij een huwelijk. Jullie kiezen iemand, en de gemeente waar het partnerschap wordt aangegaan benoemt en beëdigt die persoon voor jullie dag. Die benoeming kost tijd en vaak ook geld, en de voorwaarden verschillen per gemeente. Begin er daarom op tijd mee, liefst zodra de datum vaststaat.

Een eigen trouwambtenaar loont vooral als jullie een persoonlijke ceremonie willen. Bij de gratis of eenvoudige variant is er geen toespraak, en dan maakt het weinig uit wie de akte voorleest. Waarom stellen voor een zelfstandige kiezen en waar je op let, lees je in mijn blog over een zelfstandig trouwambtenaar kiezen. Willen jullie de ceremonie in het Engels, omdat een van jullie of een deel van de gasten geen Nederlands spreekt? Dat kan ook.

Wat een ceremonie bij een partnerschap kost

Wat jullie betalen, hangt af van de keuzes die jullie maken.

• De leges van de gemeente. Elke gemeente stelt die zelf vast. Ze hangen af van de dag, het tijdstip en de locatie. In Utrecht bijvoorbeeld gelden voor een partnerschap dezelfde tarieven als voor een huwelijk.
• Het gratis moment. Gemeenten moeten een kosteloze voltrekking aanbieden, ook voor een partnerschap. Daar zitten wel voorwaarden aan, zoals een vast tijdstip en geen andere gasten dan de getuigen.
• De benoeming van een eigen trouwambtenaar. Die rekent de gemeente apart, en het bedrag verschilt per gemeente.
• De trouwambtenaar zelf. Bij een zelfstandige spreken jullie het tarief rechtstreeks af. Mijn tarief en wat daarbij hoort, lees je op de pagina met tarieven.
• Extra's. Een partnerschapsboekje of een afschrift van de akte is niet verplicht en kost een klein bedrag.

Voor een uitgebreide ceremonie op een eigen locatie komen daar de kosten van die locatie bij. Stellen die het klein houden, kiezen vaak voor de trouwzaal van het gemeentehuis met een eigen trouwambtenaar. Dan betalen jullie geen locatiehuur en krijgen jullie toch een persoonlijke ceremonie.

Later omzetten in een huwelijk

Een geregistreerd partnerschap kunnen jullie later altijd omzetten in een huwelijk. Dat kan in elke gemeente, met een akte van omzetting. Andersom kan niet: een huwelijk wordt nooit een partnerschap.

Bij een omzetting hoeven jullie geen melding te doen en zijn er geen getuigen nodig. Daarom gebeurt het vaak aan de balie. Het kan ook met een ceremonie, en dat is een mooie gelegenheid voor wie het partnerschap destijds sober heeft vastgelegd. Na tien of vijftien jaar samen is er een heel ander verhaal te vertellen dan op de dag van de registratie.

Houd er wel rekening mee dat niet elk land een huwelijk erkent dat uit een partnerschap is ontstaan. Moeten jullie het huwelijk later in het buitenland bewijzen, dan kunnen jullie bij de gemeente een internationaal uittreksel van de huwelijksakte vragen. Daarin staat geen verwijzing naar het eerdere partnerschap.

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt een ceremonie bij een geregistreerd partnerschap?

Een gratis of eenvoudige voltrekking duurt meestal vijf tot vijftien minuten. Een uitgebreide ceremonie met een eigen trouwambtenaar duurt een half uur tot drie kwartier, afhankelijk van hoeveel rituelen en bijdragen jullie willen.

Heb je ringen nodig bij een geregistreerd partnerschap?

Nee. Ringen zijn niet verplicht, niet bij een partnerschap en ook niet bij een huwelijk. Veel stellen wisselen toch ringen, soms met een eigen belofte erbij. Een ander sieraad of helemaal niets mag ook.

Moet je ja zeggen bij een geregistreerd partnerschap?

Nee. Het jawoord is alleen bij een huwelijk verplicht. Bij een partnerschap is de registratie officieel zodra jullie en de getuigen de akte hebben getekend. Willen jullie toch ja zeggen, of een eigen belofte uitspreken, dan kan dat gewoon.

Hoeveel getuigen heb je nodig bij een partnerschap?

Precies als bij een huwelijk: twee tot vier getuigen van achttien jaar of ouder. Jullie geven hun namen door wanneer jullie het partnerschap melden, en op de dag nemen ze een geldig identiteitsbewijs mee.

Mag een zelfstandig trouwambtenaar ook een partnerschap voltrekken?

Ja. Een babs mag huwelijken en partnerschappen voltrekken. De gemeente benoemt en beëdigt die trouwambtenaar dan speciaal voor jullie dag. Die procedure duurt vaak twee tot vier maanden, dus vraag het tijdig aan.

Kun je een partnerschap later nog omzetten met een ceremonie?

Ja. Een partnerschap omzetten in een huwelijk kan aan de balie, maar ook met een volledige ceremonie op een locatie naar keuze. Er is dan geen melding nodig en er hoeven geen getuigen bij te zijn.

Persoonlijk advies

Gaan jullie een geregistreerd partnerschap aan en willen jullie er meer van maken dan een handtekening? Samen bepalen we de vorm, de woorden en het moment, of jullie nu het jawoord willen, een eigen belofte of alleen een mooi verhaal voordat jullie tekenen. Stuur me een bericht via de contactpagina, dan plannen we een vrijblijvende kennismaking.

Bronnen

• Registratie van het partnerschap gebeurt bij akte door een ambtenaar van de burgerlijke stand; de regels over getuigen en voltrekking gelden ook voor het partnerschap, het artikel over het jawoord niet. Bron: Burgerlijk Wetboek Boek 1, artikelen 67 en 80a (geraadpleegd september 2026)
• Melding minimaal 2 weken van tevoren, 2 tot 4 getuigen van 18 jaar of ouder, voorwaarden, omzetting in elke gemeente, huwelijk niet om te zetten naar partnerschap, erkenning buitenland en internationaal uittreksel. Bron: Rijksoverheid(geraadpleegd september 2026)
• Jawoord bij partnerschap niet verplicht, beëindiging zonder rechter, omzetting zonder melding en zonder getuigen. Bron: gemeente Utrecht (geraadpleegd september 2026)
• Eenvoudige ceremonie van ongeveer 5 minuten zonder toespraak. Bron: gemeente Maassluis (geraadpleegd september 2026)
• Gemeenten zijn wettelijk verplicht om geregeld een gratis huwelijk of partnerschap aan te bieden. Bron: gemeente Eindhoven (geraadpleegd september 2026)
• Melding 4 weken van tevoren als gemeentelijke termijn. Bron: gemeente Arnhem (geraadpleegd september 2026)
• Voorbereidingstijd van 2 tot 4 maanden voor de benoeming van een eigen trouwambtenaar. Bron: weddingdiva.nl, pagina Tarieven